سخنرانی لطیف پدرام ( کامل، با ماجرای اخلال)

زنده گیــنـامـــۀ مسعود بزرگ ( رح )

سخنان آموزنده از مسعود بزرگ(رح)

تاریخی

نوشته شده توسط ؟
اخبار
نمایش از 12 خرداد 1393
پرینت

انتخابات ریاست جمهوری
گذشته خونین ورقابت مدنی کنونی
میان قبایل درانی وغلجائی
خصومت واستخوان شکنی میان قبایل غلجایی ودرانی ریشه دراعماق تاریخ دارد.دشمنی وکُشت وخون در آغازقرن 17میان این دوطایفه، زمانی آغازگردیدکه خوانین درانی وغلجایی برای تصرف اراضی بیشتردراطراف سرزمین های حاصلخیزقلات به جان هم افتادند، کُشت وکُشتار های زیادی میان آنها صورت گرفت وبه مرورزمان این خصومت هاشکل دایمی و میراثی بخودگرفت.

 

سران این دوقبیله بخاطررسیدن به ریاست مقامات محلی،خان خانی وسایرامتیازات،همیشه به جان هم می افتادندوجویهای خون جاری می کردند،خان یکی از اقوام حریف خودرابه هروسیله ممکن ازبین می بُرد، اکثرآازنیروهای بیرونی نیز، بخاطر سرکوب رقیب استفاده می کردند،تاجائیکه دیده می شوداین عنعنه تاکنون درمیان سران این اقوام ادامه دارد.درآن دوران رهبران یکی از اقوام برای سرکوب خان قوم دیگر ازکمکهای پولی و نظامی شاهان بابری هند وخانهای قوم دیگراز شاهان صفوی ایران استفاده وسیع می نمودندودر خدمت آن دولت ها قرارداشتند. درزمان شاه حسین صفوی درسالهای 60 قرن 17 گرگین حاکم قندهاربه رهبران غلجائی اتکانموده وبه اشاره آنها سران درانی راتارومار نمود.اوبزرگترین خان درانی دولت خان پدربزرگ احمدشاه درانی راباپسر بزرگش نظرمحمد دستگیرواعدام کرد،امادوپسردیگرش رستم وزمان خان پدر احمدشاه درانی موفق به فرار گردیدند، بعدهارستم نیزبه اثرتوطئه سران غلجایی بدام افتادوتوسط گرگین اعدام شد. بدینگونه غلجایی ها موفق گردیدندتوسط حاکم ایرانی حریفان درانی شان رانابود وبقیه درانی هاراازسرزمین های حاصلخیز قندهارواطراف آن به دشت های بی آب وعلف فراه و نیمروز تبعید کنند وزمین ها ،خانه ها، باغ ها، وسایردارائی های شان راغصب نمایند.
پس ازسقوط هوتکیان وتسلط دوباره ایران برقندهارتوسط نادرشاه خراسانی مشهوربه( نادر افشار) احمدشاه درانی درسن 20 سالگی درارتش نادرشاه منحیث افسرشامل خدمت می شودوبه تدریج مورداعتمادشاه قرارمی گیرد.نادرشاه نسبت جنایات بی شماریکه شاهان هوتکی بخصوص محمود هوتکی درزمان قدرتش دربرابرایرانیان مرتکب گردیده بودند،همینکه درقندهارمسلط گردید،یک تعداد سران غلزایی رااعدام ودیگران رابه هرسوپراگنده ساخت، شکی نیست که مشوره های احمدخان نیزدر زمینه کارایی خودراداشتند.پس ازقتل مرموز نادرشاه ،احمدخان درانی به پادشاهی می رسدوغلجایی هابه هاشیه رانده می شوند.
بدین ترتیب حاکمیت سیاسی در افغانستان از 1747توسط درانیها تمثیل گردیده. امابه سادگی هم نبوده ، زیرا تاریخ شاهد درگیری و کشمکشهای خونین درونی میان این دوقبیله روی تصاحب قدرت بوده و است. مثلآ عبدالرحمان خان شورشهای مردم شینوارراچنان به شدت سرکوب نمودکه درتاریخ نظریش کمتردیده شده است. دراین هم هیچ جای شکی نیست که امیرعبدالرحمان آگاهانه وداوطلبانه معاهده دیورند راامضاوخودرابقول خودش از شرقیامهاوشورشهای صوبه سرحدی ها نجات داد. درکتاب یادداشتهای امیرعبدالرحمان خان زمانی چنین خوانده بودم« هرچند کوشیدم این اقوام... (دشنام داده ) افریدی ، وزیری ، مسعود وشینواری اصلاح نشدند، ازهمین سبب من هم به انگلیس بخشیدم شان » همچنان دولت بخاطرتضعیف غلجایی هاجنگهای خوردوریزه دیگرقومی درمیان آنهارا سازماندهی می کرد، مثلآ جنگ جاجی ومنگل درزمان سلطنت ظاهرشاه سالها دوام نمودولی دولت تماشاگربودوهیچ کاری برای ختم جنگ میان آنهاانجام نمی داد.
کودتای تنی وگلاب زوی جدرانی دربرابرداکترنجیب الله احمدزی ازهمین ریشه آب می خورد ، زیراجدران ها احمدزی ها را پائین تر ازخود می دانندواطاعت ازآنهاراکسرشآن برای خود می شمارند.
درانتخابات کنونی روی آوردن خانهای جدران وپشتیبانی آنهاازداکترعبدالله ریشه درهمین خصومت هامیان جدرانی ها واحمدزی ها دارد.
اما روی همرفته تجربه حاکمیت تره کی - امین وطالبان نشان دادکه درانی ها دربرابر سایر اقوام نسبت به غلجایی هابه مراتب نرمترعمل می کردند.
به هرحالت درانیها از تأسیس دولت احمد شاه ابدالی الی ریاست جمهوری سردار داود خان٬ سکاندار حاکمیت سیاسی کشور بودند. و از قوم غلجایی منحیث برادر کوچک و مورد اعتماد در رده های پائین تر حاکمیت مخصوصأ بخش نظامی ودرحالت استثنایی برای سرکوب سایراقوام بهره می جستند. کودتا ی هفت ثور٬ که منجر به فروپاشی درانیها و به صحنه آمدن رهبران غلجایی گردید٬ از جانب رهبران درانی به خیانت و نمک ناشناسی غلجایی ها تعبیر گردید.
نشست بن با در نظرداشت حساسیتها و ملاحظات قومی و سنتی جامعه افغانستان٬ در یک اقدام استخباراتی٬ کرزی را که از قوم درانی نمایندگی میکرد٬ بر سایرین تحمیل کرد.
سیزده سال اخیر٬ موازی با پروسه دولت سازی٬ جنگ پنهان قدرت و رقابت خزنده٬ درانیها و غلجایی ها از یکسو و به حاشیه راندن سایر اقوم از جانب دیگر سپری شد.
چنانچه امروز در جمع کاندیدان ریاست جمهوری صرف درانی ها وغلزایی هادربرابرهم دیگربه رقابت برخاسته اند
درانی ها در فکر تداوم و تحکیم حاکمیت سیاسی شان در افغانستان میباشند٬ در حالیکه نخبگان سیاسی غلجایی از جمله زلمی خلیلزاد٬ اشرف غنی احمد زی٬ انورالحق احدی٬ علی احمد جلالی و... در اندیشه انتقال و گذار مسالمت آمیز قدرت از درانیها به غلجایی ها می باشند.
بادرنظرداشت پایگاه قوی مردمی درانی هاوازخودکردن رائ های اکثریت مطلق مردم در انتخابات کنونی دروجودعبدالله عبدالله وزلمی رسول ،انتخاب نهائی رئیس جمهورتوسط خارجی هاصورت خواهدگرفت.اینکه انتخاب خارجی های مطرح درقضایای کشورچه کسی خواهدبود؟زمان نشان خواهدداد، اما بی مهری های ظاهری بارک اوبامانسبت به کرزی شایدبیانگراین باشدکه کبوتربخت درانی درحال پرواز بسوی غلجایی هاباشد.درآن صورت اینکه رائ دهندگان طرفدارعبدالله وزلمی رسول چه واکنشی ازخودنشان خواهندداد؟ الغیب وعندالله .

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

مطالب دیگر

برگ تاجیکان در رخنامه

 

 

 

 

 

 

تاجیکان در قرن بیستم

پایگاۀ آزاده گان تاجیکستان

خبرها و نوشتارها در بارۀ تاجیکستان، در پایگاۀ آزاده گان . ببینید :


 

| + - | RTL - LTR
برای حمایت از ما امتیاز دهید